Joanna Szczepkowska jest postacią, której słowa wypowiedziane w 1989 roku na zawsze wpisały się w historię polskich przemian ustrojowych. Aktorka, pisarka i felietonistka, znana ze swojej odwagi i wyrazistości, ogłosiła na antenie telewizji koniec komunizmu w Polsce. Jak wyglądały kulisy tego wydarzenia i co sprawiło, że jej słowa stały się symbolem?
Kim była Joanna Szczepkowska?
Joanna Szczepkowska urodziła się 1 maja 1953 roku w Warszawie. Pochodzi z artystycznej rodziny – jej ojciec, Andrzej Szczepkowski, był znanym aktorem, a dziadek, Jan Parandowski, uznanym pisarzem. Joanna od najmłodszych lat przejawiała artystyczne talenty, które rozwijała w warszawskiej szkole teatralnej, gdzie ukończyła studia w 1975 roku.
Szczepkowska zadebiutowała na scenie jeszcze w trakcie studiów, a jej kariera szybko nabrała tempa. W latach 70. i 80. była aktorką renomowanych teatrów warszawskich, a także występowała w licznych spektaklach Teatru Telewizji. Znana była z kreacji dramatycznych, ale równie często podejmowała się ról komediowych, zyskując tym samym szerokie uznanie publiczności.
Wywiad, który stał się symbolem
28 października 1989 roku Joanna Szczepkowska została zaproszona na wywiad do Dziennika Telewizyjnego. Choć początkowo nie była przekonana do udziału, zdecydowała się na to, widząc w tym okazję do wypowiedzenia ważnej deklaracji. W trakcie rozmowy ogłosiła: „Proszę Państwa, 4 czerwca 1989 roku skończył się w Polsce komunizm”. To krótkie zdanie stało się symbolem końca epoki PRL.
Pomimo że wywiad nie był nadawany na żywo, słowa Szczepkowskiej nie zostały wycięte z emisji. Odbiły się szerokim echem, wzbudzając entuzjazm i dając Polakom poczucie, że zmiany zapoczątkowane wyborami z 4 czerwca są trwałe. Wypowiedź aktorki była jak długo oczekiwany bodziec, który uświadomił społeczeństwu, że totalitarny system rzeczywiście się skończył.
Reakcje na deklarację
Wypowiedź Joanny Szczepkowskiej wywołała skrajne reakcje. Z jednej strony spotkała się z entuzjazmem i podziękowaniami za odwagę, z drugiej strony nie zabrakło krytyki. Niektórzy zarzucali aktorce, że jej deklaracja była przedwczesna, ponieważ komunistyczne struktury wciąż miały wpływ na życie polityczne w Polsce.
Były również głosy, które twierdziły, że w Polsce nigdy nie było komunizmu, a jedynie socjalizm, co czyniło wypowiedź Szczepkowskiej nieprecyzyjną. Niemniej jednak jej słowa na trwałe wpisały się w świadomość społeczną jako symboliczny koniec ery komunistycznej w Polsce.
Proszę Państwa, 4 czerwca 1989 roku skończył się w Polsce komunizm.
Dlaczego to było ważne?
W kontekście przemian, które dokonały się w Polsce pod koniec lat 80., wypowiedź Szczepkowskiej była szczególnie istotna. Polska przechodziła wtedy przez trudny okres transformacji gospodarczej i politycznej. Wybory kontraktowe z 4 czerwca 1989 roku przyniosły zwycięstwo obozowi solidarnościowemu, a premierem został Tadeusz Mazowiecki, pierwszy niekomunistyczny szef rządu.
Mimo że struktury komunistyczne wciąż miały swoje miejsce w systemie władzy, słowa Szczepkowskiej dały ludziom nadzieję i poczucie, że zmiany są nieodwracalne. Dla wielu Polaków była to również okazja do świętowania końca epoki PRL, która przez lata była synonimem zniewolenia i braku wolności.
Joanna Szczepkowska dziś
Po latach aktywności w teatrze i filmie, Joanna Szczepkowska wciąż jest obecna w polskim życiu kulturalnym. Prowadzi autorski „Teatr Na Dole”, a także angażuje się w działalność pisarską i felietonistyczną. Jej teksty często poruszają tematy społeczne i polityczne, a ona sama nie boi się wyrażać swoich opinii.
Szczepkowska zdobyła wiele nagród za swoją działalność artystyczną, w tym Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Pomimo upływu lat, jej słowa wypowiedziane w 1989 roku wciąż mają symboliczne znaczenie i przypominają o przełomowych momentach w historii Polski.
Teatr i literatura
Aktorka jest również autorką licznych książek, w tym tomików poezji i zbiorów felietonów. Jej pisarska twórczość cieszy się uznaniem czytelników, a ona sama nieustannie podejmuje nowe wyzwania artystyczne.
Joanna Szczepkowska pozostaje ważną postacią w polskiej kulturze, łącząc w sobie talent aktorski z umiejętnością wyrażania ważnych treści społecznych i politycznych. Jej odwaga w wyrażaniu siebie i walka o swoje przekonania uczyniły ją postacią wyjątkową, która na zawsze wpisała się w historię Polski.
Co warto zapamietać?:
- Joanna Szczepkowska ogłosiła koniec komunizmu w Polsce 28 października 1989 roku podczas wywiadu w Dzienniku Telewizyjnym.
- Urodziła się 1 maja 1953 roku w Warszawie, w artystycznej rodzinie, i zadebiutowała na scenie w trakcie studiów teatralnych.
- Jej słowa: „4 czerwca 1989 roku skończył się w Polsce komunizm” stały się symbolem przemian ustrojowych w Polsce.
- Reakcje na jej wypowiedź były mieszane – od entuzjazmu po krytykę, z zarzutami o przedwczesność i nieprecyzyjność.
- Joanna Szczepkowska kontynuuje działalność artystyczną, prowadzi „Teatr Na Dole” i pisze książki, pozostając ważną postacią w polskiej kulturze.
